Niemieckie wojskowe maski przeciwgazowe 1930-1945 | Die Freiwilligen

Niemieckie wojskowe maski przeciwgazowe 1930-1945

Dynamiczny rozwój uzbrojenia jaki nastąpił w pierwszych dwóch dekadach dwudziestego stulecia sprawił, iż arsenał urządzeń stworzonych w celu eliminacji przeciwnika poszerzony został o nowe, nieznane dotąd środki. Jednym z nich były gazy bojowe. Pojawienie się broni chemicznej przyczyniło się także do rozwoju wyposażenia ochronnego, które na długi czas wpisane zostało w regulaminowy ekwipunek żołnierzy niemal wszystkich armii, w tym także sił zbrojnych Niemiec.

Prace nad wykorzystaniem na polu walki nowinek z zakresu chemii rozpoczęły się już na początku ubiegłego wieku. Po zakończeniu wojny rosyjsko-japońskiej, w Europie wzrosło zainteresowanie gazami łzawiącymi, tym większe, iż ten typ broni chemicznej, kilka lat przed wybuchem Wielkiej Wojny został kilkakrotnie skutecznie wykorzystany podczas tłumienia zamieszek przez policję francuską. Właściwym bodźcem do rozwoju chemicznych środków walki okazała się jednak dopiero stagnacja na froncie zachodnim po, zakończonej fiaskiem, próbie realizacji przez wojska niemieckie tak zwanego Planu Schlieffena. Choć pierwsza udana próba zastosowania pocisku artyleryjskiego wypełnionego gazem miała miejsce w Wielkiej Brytanii, to właśnie podkomendni Wilhelma II zasłużyli na tytuł pionierów wojny chemicznej, gdy 22 kwietnia 1915 roku pod Langemarck efektywnie zastosowali przenoszone przez powietrze środki parzące.

Opracowanie przez grupę chemików skupionych wokół, obarczonego odpowiedzialnością za rozwój broni chemicznej w armii cesarskiej – Hansa Trappena, nowego typu broni zaczepnej, w krótkim czasie wywołało konieczność skonstruowania odpowiednio skutecznych środków zapobiegawczych, tym bardziej, że uzależnione od kierunku wiatru gazy nierzadko raziły także oddziały własne. Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom zarówno członków sztabu, jak i przede wszystkim, żołnierzy w okopach, w roku 1915 powstała osłaniająca całą twarz, wykonana z gumowanego płótna o niskim współczynniku podatności na zapalenie Linienmaske Modell 1915, która okazała się pierwowzorem niemal dla wszystkich modeli masek przeciwgazowych jakie skonstruowano w Niemczech do połowy dwudziestego stulecia. Wykorzystując doświadczenia frontowe w niespełna rok po jej wprowadzeniu dokonano modyfikacji pozwalających na efektywniejsze wykorzystanie maski. Przede wszystkim dodano wentyl ułatwiający oddychanie, karbowaną rurę łączącą część twarzową z umieszczonym w brezentowej torbie pochłaniaczem zastąpiono filtrem bezpośrednio przykręcanym do ustnika, a dla uszczelnienia, wewnętrzną część pokryto skórą. Rahmenmaske, bo takie oficjalne oznaczenie otrzymała ta część wyposażenia , przenoszono w metalowej puszce pokrytej szarą farbą na zewnątrz, a ciemniejszym, czasami czarnym kolorem w środku . Co warte odnotowania, ten typ maski przeciwgazowej widniał na wykazach ekwipunku jeszcze w latach trzydziestych, między innymi w jednostkach kawalerii.

Do końca pierwszej wojny światowej pojawiły się także dwa inne typy podstawowego, indywidualnego sprzętu przeciwchemicznego: stanowiący wersję rozwojowa Linienmaske, testowany od końca 1915 roku, Gasschützhaube w formie kaptura osłaniającego całą głowę, a także sporządzona z nasączonej oliwą skóry, wyposażona w podwójne szkła celuloidowe Ledermaske Modell 1917.

Zakończenie ostatniej z wojen, nie przyniosło bynajmniej zaprzestania prac nad udoskonalaniem broni masowego rażenia . Przywileju tego, na mocy Traktatu Wersalskiego pozbawione zostały Niemcy. Równocześnie w Berlinie coraz większą uwagę skupiać zaczęto na problemie ataku przy użyciu środków masowego rażenia, tym bardziej, że zgodnie z preliminariami paryskimi, Republice Weimarskiej odmówiono możliwości stworzenia systemu obrony powietrznej, a to właśnie tą drogą przewidywane było ewentualne uderzenie. W zaistniałej sytuacji ciężar badań przeniesiono na indywidualne środki ochrony, nad którymi intensywne prace rozpoczęto równolegle w sferze cywilnej oraz wojskowej, obu nadając wysoki priorytet . Widmo nieograniczonego wykorzystania broni chemicznej, zwłaszcza po jej efektywnym zastosowaniu przez Włochów w roku 1935 na froncie afrykańskim, sprawiło, iż wprowadzone w Niemczech dwanaście miesięcy później nowe regulacje dotyczące wyposażenia zreformowanej armii, uwzględniły w katalogu podstawowego ekwipunku, obok ładownic oraz bagnetu, maskę przeciwgazową. Zintensyfikowano również szkolenie z zakresu obrony przed środkami przenoszonymi drogą powietrzną.

SRH Die Freiwilligen jest grupą apolityczną. Symbole znajdujące się na stronie nie odzwierciedlają poglądów członków Stowarzyszenia, ani nie mają służyć propagowaniu jakichkolwiek ideologii totalitarnych.

Wszystkie materiały umieszczone na stronie są własnością SRH Die Freiwilligen i nie mogą być wykorzystywane bez zgody Stowarzyszenia.

uwaga